Trong quá trình vận hành, điều khiển máy xúc thi công công trình, không thể tránh khỏi những tình huống hư hỏng, gặp lỗi. Một số lỗi có thể giản có thể tự xử lý, một số lỗi nặng cần phải mang đi bảo hành hoặc sửa chữa bên ngoài. Sau đây, Phú Linh sẽ nêu ra một vài lỗi thường gặp của máy cùng những cách để khắc phục trong quá trình vận hành máy. Series bài viết sẽ được chia làm 5 phần, ở phần này, Phú Linh sẽ đề cập đến những lỗi cơ bản về thủy lực.
I. Lỗi xuất hiện hiện tượng xâm thực
Hình 1: Những lỗi của máy xúc
Lỗi xuất hiện hiện tượng xâm thực là gì? Hiện tượng xâm thực xảy ra khi áp suất của đường ống vào bơm nhỏ hơn áp suất khí quyển. Lúc đó sẽ xuất hiện các bong bóng khí xuất hiện trong dầu thủy lực di chuyển và to dần trong đường vào của bơm. Các bong bóng khí này, thường bám thành từng đám vào bề mặt kim loại, sẽ bị nén cho đến khi nổ tung ra đột ngột khi đi ra đến cửa ra của bơm (phía áp suất cao). Hiện tượng này sẽ làm cho các bề mặt kim loại bị vỡ, bong thành các mảnh kim loại nhỏ làm hư hỏng các bề mặt tiếp xúc, làm kín và đồng thời các mảnh kim loại nhỏ đi theo dầu thủy lực tiếp tục phá hỏng các cơ cấu làm việc khác.
Hiện tượng xâm thực thường gây ra các vấn đề:
– Tắc lọc dầu
– Hạn chế dòng chảy của đường hút (do các đám bong bóng khí tụ lại). Điều này lại càng làm tăng tốc độ xâm thực.
– Tăng tốc độ mài mòn các chi tiết kim loại hơn rất nhiều lần so với thông thường. Vì vậy, đây cũng chính là tác động mạnh nhất của sự xâm thực.
– Bơm kêu to, rung động mạnh.
Hình 2: Những lôi của máy xúc
Các bạn cần lưu ý rằng sự xâm thực không chỉ có ở bơm thủy lực mà còn xuất hiện ở bất cứ nơi nào khi lượng dầu cấp không bằng lượng dầu cần thiết, phần lớn là trong các trường hợp:
– Bơm thủy lực khi bị thiếu dầu cấp.
– Xy lanh thủy lực hoặc motor chuyển động nhanh khi bị kéo dưới tác động của tải. (ví dụ motor thủy lực nâng hàng của cần cẩu khi ở chế độ hạ hàng)
– Qua một số chi tiết làm kín (gioăng/phớt) khi các chi tiết chuyển động với tốc độ cao gây ra áp suất âm.
Cách nhận biết rõ nhất hiện tượng xâm thực là khi bơm/motor quay có tiếng kêu to (như tiếng đá lạo xạo) và rung động. Để ngăn ngừa và chống lại hiện tượng xâm thực, người ta thường sử dụng các cách như sau:
– Tăng áp suất đường vào của bơm bằng một bơm nhồi hoặc tăng áp suất mặt trong chất lỏng trong thùng dầu.
– Sử dụng các valve một chiều chống xâm thực trong các cơ cấu motor hoặc xy lanh thủy lực.
– Giảm độ nhớt hoặc tăng nhiệt độ của dầu thủy lực.
– Làm kín hoặc tăng đường kính đường ống hút của bơm dầu thủy lực.
II. Hệ thống thủy lực bị bẩn
Hình 3: Hệ thống thủy lực bị bẩn
Hệ thống thủy lực của máy xúc nếu bị bẩn sẽ gây ảnh hưởng khá nhiều. Theo điều tra nguyên nhân sự cố trong hệ thống thủy lực, báo cáo đã chỉ ra rằng phần lớn các hư hỏng (chiếm đến 70% – 80%) là do ảnh hưởng của độ bẩn dầu thủy lực gây nên.
Có ba loại nhiễm bẩn của dầu thủy lực: nhiễm bẩn chất rắn, nhiễm bẩn chất lỏng và nhiễm bẩn khí. Hư hỏng dễ thấy nhất và gây nguy hiểm nhất cho hệ thống là nhiễm bẩn chất rắn, nó phá hỏng chi tiết thiết bị thủy lực nhanh chóng sau khi xâm nhập vào hệ thống và mất rất nhiều công sức, thời gian và tiền bạc để loại trừ nó ra khỏi hệ thống.
– Nhiễm bẩn chất rắn: bao gồm các hạt bẩn như cát, sỉ, các gỉ sét, hạt sắt bị bung ra trong thiết bị, chất cặn, dầu thủy lực tái sinh có bổ sung hạt nhựa PE để tạo độ nhớt ảo, lâu ngày các hạt nhựa này bị cháy và bám vào các hệ thống bơm và đường ống làm tắc nghẽn các hệ thống thủy lực và làm giảm áp suất làm việc của máy … với loại nhiễm bẩn này có thể nhận thấy hoặc không nhận thấy do kích thước của hạt bẩn nằm ngoài tầm quan sát của mắt thường tuy nhiên ta sẽ thấy được qua các thiết bị quan sát (như kính hiển vi). Các chất bẩn này được sinh ra theo 2 hướng:
- Từ bên ngoài đi vào theo qua các khe hở của gioăng phớt làm kín hoặc do trực tiếp từ những người vận hành chủ động đưa vào (sử dụng dầu cũ hoặc bẩn trong quá trình đổ dầu vào thùng)
- Từ bên trong hệ thống tự động sinh ra: nguyên nhân này chủ yếu do ảnh hưởng của yếu tố nhiễm bẩn lỏng và khí sinh ra – các thiết bị bị oxy hóa hay xâm thực gây nên.
Hình 4: Hệ thống thủy lực bị bẩn
– Nhiễm bẩn chất lỏng: là dầu thủy lực gốc bị pha lẫn các thành phần chất lỏng khác như nước, dầu mới bổ sung không đúng chủng loại cấp chất lượng như (ISO VG / AW 32, 46, 68, 100 , 220). Với loại nhiễm bẩn này ta dễ thấy được vì chúng đổi màu của dầu ban đầu.
– Nhiễm bẩn chất khí: Các không khí lọt vào trong dầu (thợ ta hay gọi là “e” dầu), ta dễ nhận thấy loại nhiễm bẩn này vì chúng tạo bọt khí trong thùng dầu cũng như các đường ống.
Như vậy, bài viết vừa rồi Phú Linh đã chia sẻ với các bạn 2 lỗi cơ bản đó là xâm thực và lỗi bẩn thủy lực cùng cách khắc phục các lỗi đó. Hy vọng những chia sẻ của Phú Linh sẽ giúp các bạn tránh có kinh nghiệm khắc phục những lỗi của máy xúc trong quá trình vận hành. Hẹn gặp lại các bạn ở kỳ sau nhé!
