Trong các ngành nghề như giao thông, khai khoáng, xây dựng, thuỷ lợi… máy xúc đào là thiết bị không thể thiếu. Đây là loại máy hỗ trợ đắc lực trong việc đào và di chuyển một lượng lớn khối đất đá, vật liệu mà không cần mất nhiều thời gian và công sức. Nhìn cách máy xúc đào hoạt động có vẻ đơn giản nhưng thực chất để điều khiển một máy xúc đào thành thạo trên các công trường rất khó khăn và tiềm ẩn rất nhiều nguy hiểm. Vậy làm sao để sử dụng máy xúc đào an toàn và hiệu quả nhất? Bài viết sau đây Phú Linh sẽ giải đáp thắc mắc dành cho các bạn.
![]()
Hình 1: Sử dụng máy xúc an toàn, hiệu quả
Điều kiện của người điều khiển
Để được cho phép điều khiển máy xúc đào, người điều khiển phải thoả mãn những điều kiện sau đây: đủ 18 tuổi trở lên, sức khoẻ tốt; đã qua đào tạo chuyên môn và được cấp bằng lái máy xúc; được huấn luyện và cấp thẻ về an toàn lao động.
Ngoài những điều kiện cơ bản để điều khiển hay một số thuộc tính sản phẩm máy xúc bánh lốp, trước khi làm việc, người điều khiển máy xúc cũng nên biết một số thông tin quan trọng như: tình trạng nền đất; các đường ống, dây cáp, nước ngầm ở dưới đất…; tình trạng máy hiện tại(nếu có gì bất thường tuyệt đối không được đưa máy ra ngoài làm việc)… Bên cạnh đó, người điều khiển cũng phải tự đảm bảo an toàn cho mình bằng cách mặc đồ bảo hộ lao động đúng quy định và trước khi khởi động phải bật các tín hiệu đề phòng nếu cần thiết.
Trong khi điều khiển
![]()
Hình 2: An toàn trong khi điều khiển
Người điều khiển phải luôn đeo dây bảo hộ lao động an toàn khi đang làm việc. Nếu phải làm việc trong các khu vực có đường dây điện cao áp ở xung quanh thì phải chú ý giữ khoảng cách an toàn với các đường dây điện, tránh đi vào những nơi dây điện bị chùng xuống đất hoặc bị hở.
Trong lúc máy xúc đào hoạt động, sẽ có lúc phải lên xuống dốc, lúc đó nguy cơ máy xúc bị lật rất cao nếu đường quá dốc hoặc lực ma sát giữa các bánh xe, bánh xích của máy xúc đào không đủ lớn. Người điều khiển có thể dùng gầu ngoạm để giúp máy di chuyển: lúc đi lên thì hướng gầu lên đỉnh dốc, kết hợp lực kéo của gầu đi lên (nếu đường quá dốc thì có thể áp dụng phương pháp đi lùi, dùng gầu ngoạm đẩy máy lên); lúc đi xuống dốc cần chú ý đi chậm, dùng gầu ngoạm đỡ xe và níu xe lại.
Mỗi máy xúc có một tải trọng riêng, nếu xúc quá tải trọng đó rất dễ khiến máy hoạt động không hiệu quả, hư hỏng các bộ phận và tiêu hao nhanh nhiên liệu. Vì vậy, chỉ được phép nâng vật liệu trong tải trọng quy định.
Lúc đã xúc được đất hay vật liệu vào gầu rồi thì phải đảm bảo gầu đổ vật liệu vào đúng trọng tâm xe tải, không thắng đột ngột, không đưa gầu qua phía trên buồng lái hay thay đổi độ nghiêng của máy đột ngột. Nếu không chú ý những điều trên thì nguy cơ xảy ra tai nạn là rất cao, gây nguy hiểm không những cho người lái xe mà còn cả những người xung quanh nữa. Nếu gặp sự cố phải lập tức tắt động cơ, đóng van nhiên liệu hoặc tắt mồi lửa (nếu có). Tuyệt đối không đưa máy ra khỏi nơi làm việc khi đang hoạt động.
Sau khi sử dụng
![]()
Hình 3: An toàn sau khi sử dụng
Lúc dừng máy thì phải hạ cần xuống đất trước, chú ý người xung quanh. Không để người ngồi trên máy xúc đào khi vận chuyển bằng những phương tiện khác. Sau khi hoạt động, nên thường xuyên mang máy xúc đi kiểm tra định kỳ để phát hiện hỏng hóc và sửa chữa kịp thời. Cần đảm bảo an toàn cho người điều khiển và gia tăng hiệu quả làm việc trong khi sử dụng máy xúc.